een lege tafel - nieuwe gedichten - gedachten over poŽzie - een plek om aan te schuiven
 

muzikaal fragment

volgende gedicht

toelichting

home

 
 
ALLES NUR NACH GOTTES WILLEN
 
De vrije wil heeft ons maar kort gediend.
Het koor dat zich voor het eerst over deze noten boog
boog ook het hoofd voor God, Schepper,
heerser over een onbewolkte hemel en dunbevolkte aarde.
 
Toen ging God dood, zoals N. ons leerde.
Op onszelf geworpen in een onverschillig heelal
beproefden wij onze vrije wil. Het bracht ons
kennis, macht en schaamteloos gewin.
 
Niet gestuurd door aeonen verre sterren
blijken wij gebonden aan neuronen
die al vuren nog voor wij iets besluiten.
Zo stierf de wil, verlammend overbodig.
 
Tijdens het slotkoraal zit de violist uitgestreken
terzijde. Ongezien door de zangers, druk gebarend
als een ongehoorde kwebbeldoos die denkt
aan zet te zijn, te dirigeren.
 
Alleen de bas zoekt reikhalzend naar signalen
wanneer in te zetten,
 
                                                  hoe te zwijgen.
 

© Eric van Loo

 
 
De thematiek van dit gedicht sluit nauw aan bij die van het volgende gedicht, 'Ode aan Swaab'. Meer nog dan Swaab stelt Victor Lamme het bestaan van een vrije wil ter discussie. (De 'kwebbeldoos' wordt in hoofdstuk 7 ten tonele gevoerd.)
 
Het gedicht is verder geÔnspireerd op een uitvoering van de cantate BWV 73 'Herr, wie du willt, so schick's mit mir'. Omwille van de verdere thematiek is de titel van het gedicht die van een andere cantate, die Bach in hetzelfde jaar schreef, en waarvan de titel de goddelijke suprematie over de menselijke wil -zoals die toen algemeen ervaren werd- nog sterker uitdrukt: BWV 72 'Alles nur nach Gottes Willen'.
 
Het concert vond plaats op 10 mei 2012 in de NicolaÔkerk, onder de titel: 'Bach en zijn vriend Pisendel'. Uitvoerenden waren de Nederlandse Bach Vereniging o.l.v. Anton Steck (viool ťn dirigent).
Luister hier naar het openingskoor van 'Alles nur nach Gottes Willen' (© 2000 The Monteverdi Choir & The English Baroque Soloist o.l.v. John Eliot Gardiner). Luid afspelen!